Duurzaamheid

In onze samenleving is duurzaamheid een steeds belangrijker thema; EBN wil duurzaamheid binnen haar activiteiten een prominente en zichtbare rol geven. Als betrokken beleidsdeelneming wil EBN bijdragen aan een betrouwbare, toekomstbestendige en klimaatneutrale energievoorziening. Een onderdeel daarvan is ultradiepe geothermie (UDG). Afgelopen jaar is de Green Deal Ultradiepe Geothermie getekend.

 

Over de Green Deal Ultradiepe Geothermie

De Green Deal Ultradiepe Geothermie is een samenwerkingsverband tussen het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, EBN, TNO en zeven consortia gericht op het vergroten van het inzicht in de kansen van geothermie op grote diepte (vanaf 4 kilometer) met als doel een belangrijke bijdrage te leveren aan een duurzame energievoorziening. Ultradiepe geothermie is aanvullend aan de geothermie op geringere dieptes die in Nederland al vaker plaatsvindt. Het doel is enerzijds om de ontwikkeling van ultradiepe geothermie in Nederland in gang te zetten, anderzijds om veiligheid en aandacht voor de omgeving te waarborgen. Binnen het samenwerkingsverband kunnen de consortia putten uit de expertise van EBN en TNO, en zorgt het ministerie van EZK en I&W een faciliterende rol. Binnen de Green Deal zijn zeven potentiële pilot projecten geïdentificeerd waarvan momenteel de mogelijkheden tot ontwikkeling van de ultradiepe ondergrond in combinatie met de bovengrondse warmtevraag diepgaand worden geanalyseerd. Veiligheid, aandacht voor de omgeving, technische en economische haalbaarheid zijn onlosmakelijk onderdeel van die analyse. Afhankelijk van de resultaten ervan zullen mogelijk één of meerdere projecten daadwerkelijk als pilot worden ontwikkeld. De afspraken tussen de partijen in de Green Deal kunt u hier vinden.

Een gezamenlijke aanpak: De play-based portfoliobenadering

Om UDG te ontwikkelen bundelen zeven consortia, de ministeries van I&W en EZK, TNO en EBN hun expertise in het programma. De consortia zijn: UDG Heerenveen, UDG Leeuwarden, GOUD (Utrecht), UDG Renkum, Geothermie Oost Brabant, UDG Schiedam en UDG Haven Rotterdam. Alle projecten zijn gericht op het ontwikkelen van het Dinantien. Deze laag in de ondergrond is geïdentificeerd als het meest kansrijk voor UDG. Indien UDG in deze laag werkt, biedt deze de mogelijkheid tot de ontwikkeling van een groot aantal vervolgprojecten omdat deze naar verwachting overeenkomt met een omvangrijke bovengrondse warmtevraag. De play-based portfolio benadering is leidend bij deze ontwikkeling. Dit is het in samenhang exploreren en ontwikkelen van zoveel mogelijk ondergronds potentieel, op een integrale, veilige, lerende en kosteneffectieve manier. De samenwerking is gestart in 2017 en zal een aantal jaren duren. Deze periode wordt onder meer gebruikt voor de uitvoering van een uitgebreid Exploratie Werkprogramma met onder meer gedetailleerd geologisch onderzoek, risico inventarisatie en management en zorgvuldig omgevingsmanagement. Afhankelijk van de resultaten zullen mogelijk één of meerdere projecten daadwerkelijk als pilot worden ontwikkeld. De eerste boring voor een pilotproject wordt niet eerder verwacht dan omstreeks 2020. Het in samenhang ontwikkelen en in volgordelijkheid ontwikkelen van projecten gebeurt volgens de portfoliobenadering, waarbij intensieve kennisontwikkeling en –deling tussen projecten een centrale rol hebben.

Wat is ultradiepe geothermie

Diep in de aardbodem is warm water aanwezig dat is opgeslagen in gesteentelagen. Het water kan worden opgepompt en de warmte is te gebruiken als energievoorziening. Het afgekoelde water wordt weer terug in de grond gepompt. Dit zorgt voor een gesloten systeem: dezelfde hoeveelheid water die wordt opgepompt, wordt ook weer terug gepompt. Geothermie (aardwarmte) kan dan ook een belangrijke rol spelen in de verduurzaming van onze energievoorziening. In Nederland zijn al meer dan 16 installaties die succesvol geothermie benutten. Deze installaties worden met name gebruikt voor de verwarming van tuinbouwkassen.

Hoe dieper in de aarde, hoe warmer het aanwezige water. Dieper dan 4 kilometer kan het water een temperatuur van meer dan 120 graden hebben en het onttrekken van dit water maakt het mogelijk om deze warmte in de industrie te gebruiken; de zogenaamde ultradiepe geothermie (UDG). Het Dinantien is de meest veelbelovende geologische laag om mogelijke geothermie op deze diepte te exploreren. Ultradiepe geothermie is in Nederland nieuw. Een belangrijk verschil tussen huidige en ultradiepe geothermie is dat we veel meer van de Nederlandse ondergrond tussen de 2-3 kilometer weten door alle olie- en gasboringen (>3000 op land) en veel minder over de ultradiepe ondergrond (circa 7 boringen dieper dan 4 kilometer, waarvan de diepste zo’n 6 kilometer). In Nederland hebben we dus nog niet zo diep geboord naar aardwarmte, maar de verwachting is dat we over enkele jaren weten of en hoe we de eerste ultradiepe geothermie projecten op veilige en verantwoorde wijze kunnen realiseren.

Waar staan we nu?

Het UDG programma is gestart met het tekenen van de Green Deal waarbij EBN, TNO, EZK en 7 consortia zich verbonden aan het programma. In 2018 starten de gezamenlijke activiteiten en studies binnen het zogeheten Kennis en Expertiseprogramma. De betrokken partijen werken eerst aan activiteiten die generiek zijn voor alle projecten. Binnen het programma zal er uitgebreid geologisch en technisch onderzoek plaatsvinden of, en zo ja waar en hoe veilige en verantwoorde ontwikkeling van UDG plaats kan vinden. Dit is het Exploratie-werkprogramma. EBN en TNO brengen hier in kennis is. Vervolgens zal er steeds meer project-specifieke kennis worden opgedaan. De kennis uit de zeven potentiele pilotprojecten worden intensief met elkaar gedeeld. Op basis van de uitkomsten hiervan en de verdere ontwikkeling van de projecten zullen de partijen in de Green Deal de meest geschikte projecten identificeren als pilotprojecten. Het gaat hierbij om zo effectief mogelijk het potentieel aan UDG zo breed mogelijk voor ontwikkeling in Nederland te ontsluiten.

Verduurzaming in de keten

Samen met onze partners inventariseren we de mogelijkheden om stappen voorwaarts te zetten in de verduurzaming van de keten. EBN blijft de E&P-industrie stimuleren om te innoveren en nieuwe kennis te ontwikkelen en zal ze haar partners blijven aansporen hun duurzaamheidsprestaties te verbeteren. Met behulp van benchmarking zullen best practices worden geïdentificeerd, die kunnen worden overgenomen over de gehele breedte van de industrie.

Ontmanteling & hergebruik

Er staat de E&P industrie de komende jaren een grote uitdaging voor wat betreft het opruimen (of hergebruiken) van de infrastructuur (platforms, putten en pijpleidingen) op de Noordzee. Steeds meer velden raken aan het eind van hun economische levensduur, dit betekent dat zij dienen te worden ontmanteld. In het licht van verduurzaming vraagt EBN bij de industrie om meer aandacht voor hergebruik van infrastructuur in de gehele cyclus. Zo kunnen uit bedrijf genomen platforms, in een aantal gevallen, hergebruikt worden voor nieuwe veldontwikkelingen. EBN heeft een Masterplan ontwikkeld voor de ontmanteling en hergebruik van platforms en neemt de coördinatie van dit proces op zich. Met het Masterplan wordt gestreefd naar een veilig, duurzaam en kostenefficiënt hergebruik en ontmanteling van bestaande platformen en infrastructuur.

Transparant communiceren

In ons Duurzaamheidsrapport rapporteren we over prestaties van de olie- en gas sector en onszelf op het gebied van economisch verantwoord ondernemen, milieu, veiligheid, betrokkenheid en integriteit. Tevens lichten we toe hoe wij duurzaamheid vertalen naar al onze activiteiten en wat wij doen om duurzaamheid te verbeteren.

Energising
the transition

Daalsesingel 1

3511 SV Utrecht

Telefoon +31(0)30-233 90 00

E-mail ebn.mail@ebn.nl