Rol EBN in aardwarmte

Om de ontwikkeling van aardwarmteprojecten te versnellen en te professionaliseren neemt Energie Beheer Nederland (EBN) onder de Mijnbouwwet sinds 2023 verplicht deel in nieuwe projecten. Zo draagt EBN bij aan veilige, betaalbare en betrouwbare aardwarmtesector voor nu en later.

Aardwarmte – ook wel geothermie genoemd – levert duurzame warmte uit de diepe ondergrond. Die warmte kan worden gebruikt voor woningen, gebouwen, glastuinbouw en industrie. Omdat ongeveer 40% van het Nederlandse energiegebruik naar warmte gaat, is aardwarmte een onmisbare, lokale bron in de warmtetransitie. Deze bron maakt de Nederlandse energievoorziening duurzamer en verkleint de afhankelijkheid van buitenlandse (fossiele) bronnen.

De inzet van aardwarmte vraagt om goede kennis van de ondergrond, samenwerking tussen publieke en private partijen en beheersing van technische en financiële risico’s. Als publiek energiebedrijf werkt EBN namens de Nederlandse Staat aan het verantwoord gebruik van de ondergrond en aan het versnellen van aardwarmte.

Vraag het onze expert
Profielfoto van Michiel Harings
Michiel Harings Manager Asset Management Warmtetransitie

EBN en Aardwarmte

aantal aardwarmteprojecten 13
uitgevoerde SCAN-boringen 8
jaarproductie aardwarmte 0,17 PJ
Bron: EBN Jaarverslag 2025

Waarom EBN-deelname in aardwarmte?

Sinds 1 juli 2023 zijn aanvragers van een vergunning voor een aardwarmteproject verplicht om EBN uit te nodigen om deel te nemen. EBN neemt daarbij een belang van 20 tot 40 procent. Deze deelname is financieel én risicodragend, maar EBN is geen uitvoerende partij.

De verplichte deelname heeft drie duidelijke doelen:

  1. Versnellen van de realisatie van aardwarmteprojecten
    Door vanaf de start aan tafel te zitten, helpt EBN bij het maken van doordachte keuzes in ontwerp en uitvoering. Dat zorgt voor een efficiënter proces en verkleint risico’s tijdens de realisatie.
  2. Kennis ontwikkelen en delen
    EBN brengt meer dan vijftig jaar ervaring met ondergrondse projecten in en ontwikkelt deze kennis verder. De inzichten worden actief gedeeld met de sector, zodat projecten in heel Nederland daarvan profiteren.
  3. Publiek belang borgen
    Veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van de ondergrond staat centraal.

EBN is op dit moment betrokken bij een groeiend aantal aardwarmteprojecten in verschillende fasen van ontwikkeling, verspreid over Nederland. Deze projecten leveren waardevolle praktijkervaring op en dragen bij aan duurzame warmtenetten.

Kaart van Nederland met aardwarmtelocaties waar EBN bij betrokken is, waaronder Leeuwarden, Purmerend, Amsterdam, Aalsmeer, Den Haag, Delft, Rotterdam, Oostvoorne, Drimmelen, Tilburg en Ede. Op verschillende locaties in Nederland werkt EBN samen met partners aan aardwarmteprojecten. Deze projecten benutten duurzame warmte uit de diepe ondergrond voor de verwarming van woningen, bedrijven en glastuinbouw.

Wanneer start EBN-deelname in aardwarmte?

EBN sluit aan zodra een Toewijzing Zoekgebied Aardwarmte (TZA) is verleend. Samen met de vergunninghouder worden afspraken vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Juist in deze vroege fase is kennis over aardwarmte van groot belang. Keuzes over locatie, techniek en ontwerp hebben invloed op veiligheid, kosten en prestaties van de aardwarmtebron over de hele levensduur. Door deze kennis vroeg te delen, kunnen beter afgewogen keuzes worden gemaakt.

Meerwaarde voor de hele aardwarmtesector

De rol van EBN gaat verder dan individuele aardwarmteprojecten. Door ervaringen uit projecten te bundelen, ontstaat een lerende sector. EBN heeft voor haar kennisrol een speciaal kennisprogramma aardwarmte opgezet.

Samenwerking rond de warmtetransitie

Aardwarmte is in de visie van EBN een kansrijke duurzame warmtebron van de toekomst. Deelname van EBN in aardwarmteprojecten borgt de duurzame inzet van aardwarmte. Om de koppeling te maken met de benodigde bovengrondse ontwikkeling van collectieve warmtenetten, bekijkt EBN haar deelname in aardwarmteprojecten binnen een integrale aanpak. Alleen op deze manier doen we recht aan de complexiteit van de organisatie van collectieve warmteketens en de warmtevraag in de gebouwde omgeving. Deze aanpak noemt EBN de Regionale Exploratie & Ontwikkelstrategie (REOS).

Op locaties met bestaande grootschalige warmtenetten, zoals Amsterdam en West-Brabant, verkent EBN welke rol aardwarmte op de lange termijn kan spelen en welke stappen daarvoor nu nodig zijn. Dit gebeurt in samenhang op gebiedsniveau, zodat projecten goed op elkaar en op de warmtevraag aansluiten. Deze aanpak noemt EBN Gebiedsontwikkelingen Aardwarmte.