Home Aardgas Gaswinning

Hoe wordt gas gewonnen?

Gaswinning vindt op verschillende plaatsen in Nederland plaats. Dit blijft de komende decennianog nodig. Want ondanks de energietransitie verwarmen we nog steeds een groot deel van de Nederlandse huishoudens, bedrijven, ziekenhuizen en winkels met aardgas.

Zolang aardgas nog nodig is, draagt veilige en verantwoorde gaswinning bij aan een verminderde afhankelijkheid van aardgas uit het buitenland. Ook kent in Nederland gewonnen aardgas een veel kleinere CO2-uitstoot dan aardgas uit het buitenland. De winning van aardgas verloopt in fases en vindt op ruim 250 plekken in Nederland plaats.

Hoe ontstaat aardgas?

De oorsprong van aardgas ligt miljoenen jaren terug. Resten van planten en dieren kwamen toen terecht op de zeebodem. Deze resten werden afgedekt met bodem- en steenlagen. Onder invloed van druk en warmte is hieruit onder andere aardgas ontstaan. Bij de vorming hiervan ontsnapt het aardgas uit de laag waarin het is ontstaan. Deze laag wordt het ‘moedergesteente’ genoemd. Schalie- en steenkoollagen zijn voorbeelden van moedergesteenten.

Plaatje van de ondergrond toont de verschillende bodemlagen die een rol spelen bij de vorming en winning van aardgas.

Verschillende bodemlagen spelen een rol spelen bij de vorming en winning van aardgas (klik voor een vergroting.)

Het aardgas stijgt vanuit het moedergesteente door poreus zandgesteente omhoog totdat het op een ondoordringbare lagen stuit. Hier verzamelt het gas zich in zogenaamde ‘aardgasvallen’. Vanuit deze vallen wordt het aardgas gewonnen. Vaak wordt gedacht dat deze vallen een open ruimte zoals een grot zijn. In werkelijkheid is het dus een laag zandsteen waar het gas tussen de zandkorreltjes zit. Gasvelden liggen in Nederland gemiddeld op een diepte van 3 kilometer.

Winning in Nederland

Het gas dat we in Nederland gebruiken wordt gewonnen in het Groningenveld, de Nederlandse kleine gasvelden en in het buitenland. Decennialang hebben Nederland en West-Europa kunnen profiteren van de aanzienlijke Nederlandse gasvoorraden. In het Groningenveld zit nog zo’n 650 miljard m3, maar ook opsporing en gaswinning uit de zogenaamde kleine velden draagt bij aan de Nederlandse reserves. In totaal vindt er op zo’n 250 plekken in Nederland gaswinning plaats.

Fases van gaswinning

Het winnen van gas start met de zogeheten verkennningsfase. In deze periode van zo’n zes tot 12 maanden verkennen de mijnbouwmaatschapppijen de mogelijkheid van gaswinning met behulp van seismisch onderzoek. Bij een positief resultaat vindt de volgende fase plaats, de opsporingsfase. Met een proefboring wordt bekeken of er ook echt gas in de grond zit.

Bij een geslaagde proefboring gaat de winningsfase van start. Hierbij verandert de proefboorlocatie in een winningslocatie en wordt aangesloten op het gasdistributienetwerk. Gemiddeld wordt in deze periode 75-85% van het in een veld aanwezige gas gewonnen. Is dit niveau bereikt dan wordt de winning gestaakt. Het bedrijf dat het gas wint is dan wettelijk verplicht de locatie op te ruimen in de opruimingsfase. In een enkele situatie kan de locatie hergebruikt worden voor bijvoorbeeld CO2-opslag.

Wet- en regelgeving

Gaswinning valt onder een groot aantal (inter)nationale wetten en regels. Aardgas wordt diep onder de grond gewonnen. Daarmee is gaswinning een mijnbouwactiviteit. Daarom gelden voor het winnen van aardgas de regels uit de Mijnbouwwet, het Mijnbouwbesluit en de Mijnbouwregeling. Deze regels sluiten aan op de regels die de Europese Unie aan gaswinning stelt. Deze Europese regels zijn vastgelegd in de Koolwaterstoffenrichtlijn.

Iedereen die zich bezighoudt met gaswinning moet ook rekening houden met het omgevingsrecht. Het omgevingsrecht is grofweg te onder te verdelen in de thema’s milieu, ruimtelijke ordening, natuur en water. Binnen deze thema’s bestaan er talloze wetten en regels die van toepassing kunnen zijn op de opsporing en winning van gas. Andere wet- en regelgeving die van invloed kan zijn: de Ontgrondingenwet, de Wet inzake de luchtverontreiniging en de Wet geluidhinder.

 

Vraag het onze expert

Nicolien Vrisou – Van Eck Programme Manager E&P Assets Stel uw vraag
Vraag hetonze expert

Heeft u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met Nicolien Vrisou - Van Eck.

Stel uw vraag
Week van de Noordzee
Week van de Noordzee 2022
Programma en aanmelden