Energiezekerheid in Nederland

De afgelopen dagen maakten nog eens duidelijk dat de geopolitieke situatie grote invloed heeft op de prijzen van fossiele brandstoffen en op de onzekerheid over onze energievoorziening. Als publiek energiebedrijf is energiezekerheid een van de belangrijkste focuspunten van EBN.

Anno 2026 is Nederland nog steeds voor zo’n 85% afhankelijk fossiele energie voor haar energievoorziening, waarvan 36% aardgas. Dat maakt gasleveringszekerheid – op weg naar een duurzaam energiesysteem – ook voor de komende jaren een cruciale component van energiezekerheid.

EBN participeert onder meer in de gaswinning in kleine velden in Nederland. Daarnaast is EBN sinds 2022, na de inval in Oekraïne door de minister aangewezen voor het vullen van gasbergingen, daar waar het voor de markt niet meer aantrekkelijk is. In eerste instantie alleen voor Bergermeer, sinds vorig jaar ook voor PGI Alkmaar en voor Grijpskerk en Norg. Ook voor dit jaar heeft EBN weer de aanwijzing om – indien nodig – als zogeheten vulagent te fungeren voor de bergingen.

Het is belangrijk om gasleveringszekerheid integraal te benaderen; het is de optelsom van eigen productie, import en opslag van gas. Gasleveringszekerheid is in Nederland op dit moment niet in het geding. Er is voldoende aanbod van gas, zowel door onze eigen gasproductie als door import via pijpleidingen uit Noorwegen en vloeibaar LNG gas uit met name Verenigde Staten. Het sluiten van de Straat van Hormuz heeft er wel voor gezorgd dat prijzen op de internationale gasmarkten fors oplopen. Het is nu nog onduidelijk hoe de prijzen zich de komende tijd zullen ontwikkelen. Ook voor het vullen van de gasbergingen, dat vanaf april weer gaat starten, zijn de consequenties van de huidige (prijs)ontwikkelingen nog niet helder. Wij houden de situatie, in samenspraak met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, nauwlettend in de gaten.

Tot slot: In het kader van gasleveringszekerheid kunnen bergingen op drie manieren worden toegepast: als seizoensberging (in te zetten bij koude winters), strategische reserve (in geval van ernstige disrupties in de markt, bijvoorbeeld als prijzen explosief stijgen) en noodvoorraden. Deze laatste komt in beeld bij absolute noodsituaties. Op dit moment kennen we in Nederland alleen seizoensbergingen. PGI Alkmaar zal met de in inwerkingtreding van de Wet bestrijden energieleveringscrisis (medio 2027) worden aangewezen als noodvoorraad. Gezien de gewijzigde omstandigheden kan ook de inzet van de bergingen als strategische reserve worden overwogen.