Wat zijn warmtenetten?
Warmtenetten leveren warmte aan woningen en gebouwen via een collectief netwerk, vaak met duurzame bronnen zoals aardwarmte, restwarmte of aquathermie. Ze vormen een belangrijk alternatief voor aardgas, vooral in stedelijke gebieden waar individuele oplossingen minder efficiënt zijn. De voordelen van warmtenetten zijn:
- Efficiënte inzet van duurzame en lokale warmtebronnen
- Minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen
- Geschikt voor grootschalige verduurzaming van bestaande bouw
- Mogelijkheid tot publieke sturing op betaalbaarheid en betrouwbaarheid
- Lagere maatschappelijke kosten in vergelijking met inzet van alleen warmtepompen
De Wet collectieve warmte (Wcw) legt vast dat collectieve warmtebedrijven en -netten in meerderheid in publieke handen komen. Daarmee ontstaat ruimte voor nieuwe publiek gedomineerde warmtebedrijven waarin publieke partijen als Nationale Deelneming Warmte, gemeenten, provincies en netwerkbedrijven gezamenlijk optrekken.
Waarom een Nationale Deelneming Warmte?
De aanleg van warmtenetten vraagt grote investeringen en kent lange terugverdientijden. Om dit proces te versnellen worden veel nieuwe publieke warmtebedrijven opgezet. Voor gemeenten en provincies is dit vaak lastig alleen te dragen. Nationale Deelneming Warmte (NDW) fungeert als publieke aandeelhouder in warmtebedrijven. NDW is opgericht in het kader van de Wet collectieve warmte en investeert uitsluitend in publieke warmtebedrijven met een regionale scope, of initiatieven die daar naartoe kunnen groeien.
Door NDW als mede-investeerder/aandeelhouder en kennispartner te betrekken behouden gemeenten de lokale regierol op de warmtetransitie én krijgen zij een partner met realisatiekracht naast zich. Ook helpen collectieve warmtenetten de energiezekerheid in de gemeente te versterken. NDW is tevens nauw betrokken bij het mogelijk in publieke handen brengen van de drie grootste warmtebedrijven van Nederland.
NDW is onder de Wet collectieve warmte een zelfstandige beleidsdeelneming die op dit moment is ondergebracht bij EBN. De activiteiten van NDW staan los van de aardwarmteactiviteiten. Daarvoor heeft EBN een afzonderlijk mandaat onder de Mijnbouwwet.
Uitgangspunten NDW
De Nationale Deelneming Warmte (NDW) werkt vanuit de volgende uitgangspunten:
- Betaalbare warmte, gezonde bedrijfsvoering: NDW stuurt niet aan op snelle winsten of hoge rendementen. We staan voor een gezonde bedrijfsvoering waarbij publieke warmtebedrijven op de lange termijn renderen en de kosten voor de eindgebruiker aangesloten op het warmtenet zo laag mogelijk zijn. Dit noemen we geduldig kapitaal.
- Aantrekkelijke financiering: NDW neemt een aanzienlijk deel van de financiering van het eigen vermogen van publieke warmtebedrijven waarin zij deelneemt voor haar rekening. Deelname van NDW maakt ook het aantrekken van vreemd vermogen makkelijker.
- Regionale schaalgrootte: NDW stuurt op ‘groot denken’, wij stappen in principe in op het niveau van regionale warmtebedrijven. Lokale/gemeentelijke initiatieven die kunnen uitgroeien tot deze schaalgrootte komen onder voorwaarden ook in aanmerking voor deelname.
- Inzetten op standaardisering: NDW wordt publiek aandeelhouder in een portfolio van (regionale) warmtebedrijven. Binnen dat portfolio wordt aangestuurd op standaardisering van technieken en processen. Schaarse capaciteit (zoals arbeid en geld) wordt zo optimaal benut in de warmtetransitie.
- Bevorderen van kennisdeling: NDW haalt en deelt als kennismakelaar kennis en kunde op in de gehele warmtesector en deelt deze ook met het onze aandeelhouder het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, beleidsmakers en andere betrokken organisaties als de ACM en NPLW.
- Versnellen inzet lokale warmtebronnen: NDW wil tevens bijdragen aan de versnelde inzet van lokale, duurzame bronnen (zoals aardwarmte) om daarmee de bestaande afhankelijkheid van buitenlands aardgas te reduceren. Daarmee draagt collectieve warmte bij aan de energiezekerheid en de energietransitie.
