Q&A: De financiële kant van de vultaak van EBN
De afgelopen maanden is er veel aandacht voor het vullen van de Nederlandse gasbergingen en de vultaak van EBN. Met regelmaat ontvangt EBN vragen over de kosten die daarmee samenhangen. In deze week waarin veel aandacht uitgaat naar de financiën, zetten we daarom de meest gestelde vragen en antwoorden over de financiële kant van de vultaak van EBN op een rij.
Waarom heeft EBN een subsidieregeling nodig voor de uitvoering van haar vultaak?
Op de gasmarkt is momenteel sprake van een zogenoemde negatieve zomer winter spread: de actuele prijs van gas ligt hoger dan de verwachte prijs voor levering in de winter. Daardoor is het voor marktpartijen financieel niet aantrekkelijk om gas op te slaan. Dit is een belangrijke reden waarom de markt niet vanzelf voldoende volume in de opslagen brengt en waarom de overheid een vultaak aan EBN heeft gegeven van maximaal 80 TWhh voor de gasopslagen Grijpskerk, Norg en Bergermeer en (een meer structurele vultaak van) 5 TWh voor PGI Alkmaar. Omdat ook voor EBN de opslag van gas onder dergelijke marktomstandigheden niet kostendekkend is, heeft de overheid een subsidieregeling beschikbaar gesteld.
Hoe hoog is de subsidie en waarvoor wordt de subsidie gebruikt?
De subsidieregeling bedraagt maximaal 1 miljard euro en is bedoeld om eventuele netto kosten van de vultaak op te vangen. Daarbij gaat het onder meer om kosten als gevolg van een negatieve spread, de kosten van de opslagcapaciteit en andere uitvoeringskosten die samenhangen met het vullen van de gasopslagen. De uiteindelijke subsidie-uitgaven zijn afhankelijk van de ontwikkeling van de gasprijzen en de gemaakte kosten. EBN doet er alles aan om het gas zo doelmatig mogelijk in te kopen en op te slaan, met oog voor zowel energiezekerheid als kostenbeheersing.
Worden de kosten van de subsidieregeling doorberekend aan consumenten?
Het uitgangspunt van de overheid is dat de kosten die worden gemaakt voor het borgen van gasleveringszekerheid uiteindelijk kunnen worden verhaald op gebruikers van het gassysteem. Een deel van de subsidie-uitgaven kan daarom via gereguleerde tarieven in de energieketen worden verwerkt en worden doorberekend aan consumenten. De exacte hoogte van de door te berekenen kosten hangt af van de uiteindelijke marktontwikkelingen en de mate waarin EBN gebruik heeft moeten maken van de subsidie.
Waarom heeft EBN ook een lening nodig voor de uitvoering van haar vultaak?
Naast een subsidie heeft EBN een lening van de overheid van ruim 20 miljard euro. Met deze lening kan EBN een garantstelling bieden die nodig is om te kunnen handelen op de internationale gasmarkt. Aan het einde van het vulseizoen wordt deze lening terugbetaald. Op de internationale gasmarkt worden transacties veelal afgesloten via termijncontracten en daarbij moeten marktpartijen financiële zekerheden stellen. Hoe hoger de prijzen ten opzichte van de overeengekomen verkoopprijs, hoe hoger de gevraagde garantstelling. De lening stelt EBN in staat om gas te verkopen en haar vultaak uit te voeren. De lening is daarmee een instrument voor liquiditeits- en risicobeheer en vormt dus geen directe kostenpost.
Hoe groot is het financiële risico verbonden aan de vultaak van EBN?
Het financiële risico van de vultaak is beperkt en beheersbaar. Het gas dat EBN inkoopt om de voorraden te vullen, wordt grotendeels direct doorverkocht aan marktpartijen. Wanneer marktontwikkelingen leiden tot een negatieve spread, kan EBN gebruikmaken van de beschikbare subsidie om de daarmee samenhangende kosten op te vangen.
Tegelijkertijd blijft EBN zich inzetten om zo efficiënt mogelijk te opereren. Door de markt nauwgezet te volgen en zorgvuldig te bepalen wanneer en in welke volumes gas wordt ingekocht, probeert EBN de kosten voor de samenleving zo beperkt mogelijk te houden. Daarbij staat steeds hetzelfde doel centraal: voldoende gevulde gasopslagen en een betrouwbare energievoorziening voor Nederland tegen zo laag mogelijke kosten.
Wat is de actuele stand van zaken rond het vullen?
EBN vordert gestaag met haar vultaak voor de gasbergingen. We liggen op schema om aan onze vultaak van maximaal 80 Twh voor Norg, Grijpskerk en Bergermeer en 5 Twh voor PGI Alkmaar te voldoen. De actuele vulgraad van alle Nederlandse gasbergingen is bij publicatie van dit artikel, 17 september 2026, zo’n 54%. Daarmee ligt Nederland op koers om het bijgestelde Europese vuldoel van 64% te halen.
Foto: Gasopslag Norg
