Wat is aardgas?

Aardgas speelt al tientallen jaren een belangrijke rol in de Nederlandse energievoorziening. Maar wat is het precies? Aardgas is een fossiele brandstof die diep in de ondergrond voorkomt en wordt gebruikt voor het verwarmen van huizen, het opwekken van elektriciteit en in verschillende industriële processen. 

Aardgas is een mengsel van gassen dat voornamelijk bestaat uit methaan. Het bevindt zich in poreuze gesteentelagen diep onder de grond of onder zee. Aardgas ontstaat wanneer resten van planten en ander organisch materiaal gedurende miljoenen jaren worden bedekt door lagen zand, klei en gesteente en vervolgens onder hoge druk en temperatuur zijn omgezet.

Van nature is aardgas kleurloos en geurloos. Om lekkages snel te kunnen herkennen, wordt er vóór gebruik een geurstof aan toegevoegd.

Vraag het onze expert
Profielfoto van Nicolien Vrisou van Eck
Nicolien Vrisou van Eck Business Unit Director Gastransitie

Gasvelden

Bij de vorming van aardgas ontsnapt het uit de laag waarin het is ontstaan. Deze laag wordt het ‘moedergesteente’ genoemd. Schalie- en steenkoollagen zijn voorbeelden van moedergesteenten. Het aardgas stijgt vanuit het moedergesteente door poreus zandgesteente omhoog totdat het op een ondoordringbare lagen stuit. 

Dat zijn ondergrondse lagen waar het gas wordt vastgehouden door ondoordringbaar gesteente, zogenaamde ‘aardgasvallen’. Via putten kan het aardgas worden gewonnen uit deze vallen en naar de oppervlakte worden gebracht.

Vaak wordt gedacht dat gasvelden een open ruimte zoals een grot zijn. In werkelijkheid is het dus een laag zandsteen waar het gas tussen de zandkorreltjes zit. Gasvelden liggen in Nederland gemiddeld op een diepte van 3 kilometer. 

Kijk voor meer informatie ook op ons Kenniscentrum Diepe Ondergrond.

Schema van aardgas in de ondergrond, met een aardgasreservoir onder een ondoordringbare laag en putten voor winning en opslag. Aardgas bevindt zich diep in de ondergrond, opgeslagen in poreuze gesteentelagen onder een afsluitende laag. Via putten kan het worden gewonnen of opgeslagen voor later gebruik.

Waar wordt aardgas voor gebruikt? 

Het gewonnen aardgas heeft verschillende toepassingen: 

  • Verwarming van woningen en gebouwen. 
  • Warmte voor industriële processen. 
  • Opwekking van elektriciteit. 
  • Grondstof voor producten zoals kunstmest, waterstof en chemicaliën. 

Door deze deze veelzijdigheid vormt aardgas nog steeds een belangrijk onderdeel van het Nederlandse energiesysteem.