Snelle uitrol warmtenetten vergt financiële zekerheid
Utrecht/Den Haag – Het is mogelijk om vóór 2030 de aanleg van circa 180.000 nieuwe warmteaansluitingen te starten. Het ontbreekt echter aan de financiële randvoorwaarden om deze projecten daadwerkelijk snel van de grond te krijgen. Vijf publieke warmtebedrijven, Netbeheer Nederland en Nationale Deelneming Warmte (NDW – ondergebracht bij EBN) vragen daarom de Tweede Kamer om snel duidelijkheid te geven over de financiële randvoorwaarden voor collectieve warmte.
Volgens Netbeheer Nederland, NDW en de publieke warmtebedrijven HVC, SVP, Mijnwater, Warmtestad en DEVO staan gemeenten en warmtebedrijven klaar om nieuwe warmtenetten aan te leggen. Zonder duidelijkheid over investeringsinstrumenten en langjarige financiering komen projecten echter niet van de grond. Dit vertraagt de bredere warmtetransitie. Dit is onwenselijk, omdat juist warmtenetten kunnen bijdragen aan een betaalbaar en robuust energiesysteem en de druk op het elektriciteitsnet kunnen verminderen.
Investeringsbesluiten over warmtenetaansluitingen moeten nu worden genomen om tot realisatie te komen: het net sluit zich
Investeringsrandvoorwaarden snel op orde
In een gezamenlijk position paper geven de partijen aan dat er een projectenportfolio is van zo’n 180.000 mogelijke warmteaansluitingen waar start aanleg vóór 2030 mogelijk is. Voor deze projecten is op korte termijn een investeringsbesluit mogelijk, mits er voldoende middelen beschikbaar worden gesteld. Deze groep projecten kan daarmee fungeren als het vliegwiel dat nodig is om ervaring op te bouwen, kosten te verlagen en verdere opschaling mogelijk te maken. Partijen stellen dat het daarbij mogelijk is om in 2035 het aantal aansluitingen verder op te schalen naar 500.000. Daarvoor zijn drie ontbrekende randvoorwaarden nodig:
- extra middelen in de Voorjaarsnota 2027 voor projecten die vóór 2030 van start gaan;
- de invoering van passende financiële instrumenten en middelen vanaf 2027 voor een langjarig investeringsperspectief;
- duidelijkheid over de financiële randvoorwaarden voor na 2030.
Gemeenten en warmtebedrijven staan in de startblokken. Zonder adequate financiële middelen vallen projecten echter stil.
Waarom collectieve warmte nodig is
Warmtenetten bieden tal van voordelen naast het verminderen van de CO2-uitstoot. Ze zorgen voor een stabiele en voorspelbare energierekening voor aangesloten huishoudens, en vormen zeker in dichtbebouwde wijken met kleinere appartementen een praktische oplossing. Ook voor het energiesysteem als geheel zijn er belangrijke voordelen: warmtenetten verlichten de druk op het elektriciteitsnet, waardoor wijken minder snel of minder zwaar hoeven te worden verzwaard. Bovendien dragen warmtenetten bij aan lagere maatschappelijke systeemkosten, een grotere energieonafhankelijkheid en meer ruimte voor woningbouw op locaties waar het elektriciteitsnet onder druk staat.
Warmtenetten bieden mogelijkheden om de druk op het elektriciteitsnet verminderen.
Sociaal-maatschappelijke investering
De benodigde investeringen in de warmte-infrastructuur zijn, samen met de benodigde uitbreidingen van het elektriciteitsnet te vergelijken met eerdere publieke investeringen in vitale energie-infrastructuur, zoals de aanleg van het aardgasnet in de vorige eeuw. In hun position paper pleiten de partijen ervoor dat een versnelling van de warmtetransitie nu vraagt om robuuste keuzes die de uitrol van collectieve warmtenetten mogelijk maken, zodat gemeenten en publieke warmtepartijen met vertrouwen investeringsbesluiten kunnen nemen.
