Seismisch onderzoek voor aardwarmte

Niet alle aardlagen zijn geschikt om aardwarmte uit de bodem te halen. Seismisch onderzoek wordt ingezet als eerste verkennende stap om inzicht te krijgen in de aanwezigheid en diepte van mogelijk interessante aardlagen voor de winning van aardwarmte.

Seismisch onderzoek is vaak de eerste stap in de zoektocht naar aardwarmte. Daarna kan aanvullend onderzoek, in de vorm van onderzoeksboringen, nodig zijn. Een boring geeft inzicht in onder andere de waterdoorlatendheid van aardlagen inclusief de temperatuur van het water. Energie Beheer Nederland (EBN) voert binnen het SCAN-programma beide soorten onderzoek uit.

Vraag het onze expert
Profielfoto van Gitta Zaalberg
Gitta Zaalberg Manager Operations
IMG_7815_EBN-scaled
Uitlegvideo: hoe gaat seismisch onderzoek in zijn werk?

Wat is seismisch onderzoek?

Bij seismisch onderzoek worden geluidsgolven de diepe ondergrond ingestuurd. De onderliggende structuren en aardlagen kaatsen de golven terug, waarna geofoons (grondmicrofoons) de signalen aan het aardoppervlak opvangen. De reistijd van de geluidsgolven levert een schat aan gegevens op. Daarmee kan, 4 tot 6 km diep, een beeld gemaakt worden van de ondergrond.

Hoe werkt seismisch onderzoek?

Seismisch onderzoek wordt in Nederland sinds de jaren ‘50 uitgevoerd. Er is dus ruime ervaring met dit type onderzoek. De drie meest voorkomende technieken om geluidsgolven op te wekken zijn: schotgatseismiek, vibroseismiek en airgunseismiek. Afhankelijk van de situatie wordt besloten welke techniek het meest geschikt is.

  • Schotgatseismiek

    Deze techniek wordt gebruikt op land, vooral buiten de gebouwde omgeving. Een landbouwtractor met daarop een kleine boorinstallatie boort gaten. In de gaten wordt een seismische lading geplaatst en vervolgens afgedicht met klei. Daarna worden één voor één de seismische ladingen ontstoken.

  • Vibroseismiek

    We zetten vibroseismeik inin de gebouwde omgeving in, als er niet met schotgatseismiek gewerkt kan worden. Vibroseis voertuigen sturen geluidsgolven de ondergrond in. Deze voertuigen lijken op vuilniswagens en hebben onderaan, op straatniveau, een trilplaat die geluidsgolven opwekt.

  • Airgunseismiek

    Doen we seismisch onderzoek in water, dan gebruiken we airgunseismiek. Daarbij wordt samengeperste lucht in het water losgelaten. De schokgolf oefent druk uit op de bodem en veroorzaakt zo geluidsgolven die de grond ingaan.

Hoe ziet seismische data eruit en wat kun je ermee?

Seismisch onderzoek levert en enorme hoeveelheid data op die door specialisten en met krachtige computers wordt verwerkt tot beelden van de ondergrond, seismogrammen. Een seismogram is een grafiek van teruggekaatste geluidsgolven. Door veel seismogrammen te combineren ontstaat er een doorsnede van de ondergrond. Experts kunnen vervolgens bepalen welke lagen er waarschijnlijk aanwezig zijn en hoe diep die ongeveer liggen.

Kijk voor meer informatie over seismisch onderzoek kijk je op de website van SCAN of lees meer over de onderzoeksboringen die wij uitvoeren.