De verkenningsfase bij aardgaswinning
De verkenningsfase bij aardgaswinning is de eerste stap in het opsporen van aardgas. In deze fase onderzoeken mijnbouwmaatschappijen of gaswinning mogelijk is. Dit gebeurt met seismisch onderzoek, een techniek die inzicht geeft in de diepe ondergrond. De kosten voor dit onderzoek liggen volledig bij de mijnbouwmaatschappij.
Wat gebeurt er in de verkenningsfase?
In de verkenningsfase voor aardgaswinning wordt seismisch onderzoek uitgevoerd, zowel op land als op zee. Seismisch onderzoek brengt de diepe ondergrond in kaart door een echo te maken van de ondergrond met geluidsgolven. Dit heet ook wel ‘seismiek schieten’. Op deze manier wordt een driedimensionaal beeld van de diepe ondergrond gemaakt. Zo’n beeld toont het verloop van aardlagen en de ligging van breuklijnen. Met deze informatie kunnen deskundigen inschatten of er aardgas aanwezig is, en hoeveel.
"*" geeft vereiste velden aan
Hoe werkt seismisch onderzoek?
Er zijn twee manieren om tijdens de verkenningsfase seismisch onderzoek uit te voeren. De ene manier is door gebruik te maken van een ‘vibroseis truck’, een truck die trillingsgolven de grond in stuurt. Een andere manier is het veroorzaken van kleine, gecontroleerde ontploffingen in een geboorde opening. Hierbij komen ook geluidsgolven vrij. Deze onploffingen zijn veilig voor de omgeving.
Bij beide type onderzoek gaan geluidsgolven de grond in. Deze worden teruggekaatst door de verschillende gesteentelagen in de ondergrond, vergelijkbaar met een echo. De teruggekaatste signalen worden gemeten door geofoons (gevoelige microfoons) die in lange lijnen in de grond liggen.
Elke grondlaag heeft andere eigenschappen die andere signalen terugkaatsen naar de geofoons. Daarnaast vertelt de tijd die het signaal nodig heeft terug te kaatsen iets over de diepte van de gesteentelaag en de eigenschappen van de lagen erboven. De opgevangen signalen worden vervolgens verwerkt om een gedetailleerd beeld van de ondergrond te maken.
Hoe lang duurt het verzamelen van seismische data?
Het verkrijgen van seismische data op land is een intensief proces en duurt zes tot twaalf maanden nadat hiervoor toestemming is gegeven. De ingezette lijnen van geofoons moeten namelijk telkens worden verlegd zodra het signaal is opgenomen. Daarnaast zijn sommige terreinen lastig bereikbaar door slechte wegen, bebouwing of ondiep water, sommige stukken bodem kunnen ook ongeschikt zijn voor metingen met geofoons.
Meer over seismisch onderzoek
Wil je meer weten over seismisch onderzoek? Kijk dan ook op ons Kenniscentrum Aardwarmte, waar onze collega’s uitgebreid toelichten hoe een seismisch onderzoek in elkaar zit.
Wat gebeurt er met de verzamelde seismische data?
Na het schieten van de seismiek volgt het interpreteren van de data, waaruit een beeld van de ondergrond ontstaat. Experts combineren hier de verschillende structuren en lagen in de data worden met bestaande informatie uit eerdere boringen. Op basis hiervan bepalen zij of er een kans is op een gasveld. Als dit het geval lijkt, volgt de opsporingsfase, waarin een proefboring wordt uitgevoerd.
Is de gehele Nederlandse ondergrond al verkend?
In Nederland zijn op dit moment zo’n 250 aardgasvelden in gebruik, tijdens de verkenningsfase van deze velden zijn daarom grote delen van Nederland al met seismisch onderzoek in kaart gebracht.
Deze gegevens stelt EBN via het eigen data-centre voor een groot deel beschikbaar. Ook TNO Geologische Dienst Nederland stelt data openbaar beschikbaar. Bestaande data wordt regelmatig opnieuw geanalyseerd, bijvoorbeeld door deze om te zetten in 3D-beelden. In sommige gevallen is aanvullend onderzoek nodig.
